Jeśli właśnie zaczynasz kurs na kategorię B albo zbliżasz się do egzaminu, ten tekst jest dla Ciebie. Od września 2026 roku każdy, kto zdobywa pierwsze prawo jazdy kategorii B, przez pierwsze lata jeździ na zaostrzonych zasadach. Nasi kursanci pytają o to coraz częściej, więc zebraliśmy najważniejsze informacje w jednym miejscu, bez prawniczego żargonu.
Czy okres próbny dotyczy mnie?
Najprawdopodobniej tak, jeśli zdajesz egzamin teraz. Okres próbny obejmuje każdą osobę, która po raz pierwszy uzyskuje kategorię B od września 2026 r. Wiek nie ma tu znaczenia. Jeśli robisz prawo jazdy w wieku 17, 30 czy 60 lat, zasady są dla Ciebie takie same.
Nie obejmuje on kierowców, którzy mieli kategorię B wcześniej, także tych, którzy zdali egzamin między marcem a początkiem września 2026 r.
Ważne: liczy się dzień uzyskania uprawnień, a nie dzień odbioru plastikowego dokumentu. Przy tymczasowym elektronicznym prawie jazdy jest to co do zasady dzień zdania egzaminu praktycznego.
Mała ciekawostka: w przepisach przejściowych jest spór o jeden dzień. Ministerstwo Infrastruktury wskazuje 3 września 2026 r., część prawników 4 września. Ma to znaczenie tylko dla osób, które zdały egzamin dokładnie 3 września.
Jak długo to trwa?
- 2 lata, jeśli w dniu uzyskania prawa jazdy masz skończone 18 lat.
- 3 lata, jeśli zdałeś jako 17-latek. Okres próbny kończy się jednak najpóźniej w dniu Twoich 20. urodzin.
W pewnych sytuacjach okres może się wydłużyć. Piszemy o tym niżej.
Trzy zasady, które musisz zapamiętać
1. Zero alkoholu. Naprawdę zero.
Pozostali kierowcy mają margines do 0,2 promila. Ty go nie masz. W okresie próbnym obowiązuje 0,0‰ we krwi i 0,0 mg w wydychanym powietrzu. Zakaz obejmuje też środki działające podobnie do alkoholu.
W praktyce oznacza to: żadnego „jednego piwa do obiadu” i ostrożność rano po imprezie. Organizm może jeszcze nie być trzeźwy, choć czujesz się dobrze.
2. Punkty karne liczą się inaczej
- Powyżej 12 punktów czeka Cię obowiązkowe praktyczne szkolenie z zagrożeń w ruchu drogowym. Na jego ukończenie masz co do zasady 12 miesięcy od wykroczenia, przez które przekroczyłeś próg. Jeśli rozstrzygnięcie uprawomocni się dopiero po 9 miesiącach od zdarzenia, masz 3 miesiące od uprawomocnienia.
- Powyżej 20 punktów w pierwszym roku od wydania prawa jazdy starosta cofa uprawnienia.
Dla porównania: 20 punktów to kilka poważniejszych przekroczeń prędkości. Taki próg łatwo przekroczyć szybciej, niż się wydaje.
3. Dwa poważne wykroczenia mogą wydłużyć okres próbny
Jeśli popełnisz dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji wskazane w ustawie i oba zostaną potwierdzone prawomocnie, starosta może:
- przedłużyć okres próbny o 2 lata, gdy oba rozstrzygnięcia zapadły w jego trakcie, albo
- nałożyć dodatkowy, 2-letni okres próbny, gdy przynajmniej jedno zapadło już po jego zakończeniu.
Samo zatrzymanie przez policję tej procedury nie uruchamia. Potrzebne są prawomocne rozstrzygnięcia.
Zdajesz jako 17-latek? Masz kilka dodatkowych ograniczeń
Do czasu pełnoletności obowiązują Cię dodatkowe zasady:
- prawo jazdy uprawnia do kierowania tylko w Polsce,
- przez pierwsze 6 miesięcy (nie dłużej niż do 18. urodzin) jeździsz z osobą towarzyszącą, która ma co najmniej 25 lat i kategorię B nieprzerwanie od minimum 5 lat,
- nie możesz przewozić osoby niepełnoletniej, jeśli w aucie nie ma pasażera spełniającego wymagania osoby towarzyszącej,
- nie możesz wykonywać transportu rzeczy, przewozu taksówką ani przewozu okazjonalnego.
Czego NIE musisz się obawiać
W internecie krąży sporo nieaktualnych informacji z wcześniejszych projektów przepisów. Obecnie:
- zielony listek nie jest obowiązkowy,
- nie ma specjalnych limitów prędkości (50/80/100 km/h) dla kierowców w okresie próbnym. Obowiązują te same ograniczenia co wszystkich.
Uwaga dla wszystkich kierowców: jazda mimo zatrzymanego prawa jazdy
Ta sama nowelizacja zaostrzyła sankcję, która dotyczy każdego kierowcy, niezależnie od stażu. Kto prowadzi auto mimo decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, może stracić uprawnienia na 5 lat. Potem musi przejść cały proces od nowa: kurs i egzamin, jak osoba zdająca po raz pierwszy. Wcześniej taka jazda skutkowała „tylko” przedłużeniem zatrzymania o kolejne 3 miesiące.
Jak przygotowujemy do tego naszych kursantów
Okres próbny to nie powód do stresu, tylko powód, żeby dobrze przygotować się do samodzielnej jazdy. W OSK LUNA w Trzebini chodzi nam nie tylko o zdany egzamin. Chcemy, żeby pierwsze lata za kierownicą były spokojne i bezpieczne. Dlatego ćwiczymy przewidywanie zagrożeń, jazdę w trudnych warunkach i świadome przestrzeganie przepisów.
Teorię możesz powtarzać w swoim tempie na sametesty.pl. Jeśli chcesz zapisać się na kurs albo masz pytania o okres próbny, zadzwoń do nas (729 451 204) lub odwiedź biuro przy pl. Mały Rynek 7 w Trzebini (pon.–pt. 9:00–17:00).